ลูกลำปาว

เคล็ดลับวิธีการรักษาอาการท้องเสียด้วยฝรั่ง

15.1.53

ใครที่ลองมาหมดทุกทางแล้วยังไม่หายขอแนะนำอีกหนึ่งวิธีครับ
ใช้ฝรั่งรักษา ไม่ใช่ฝรั่งต่างชาตินะครับ เป็นฝรั่งผลไม้ครับ

วิธีการก็มีดังต่อไปนี้ครับ

- นำใบฝรั่งมาล้างน้ำให้สะอาด ประมาณ 10-15 ใบ แล้วโขลกพอแหลก ใส่น้ำ 1 แก้วใหญ่ นำไปต้มใส่เกลือ พอเดือดยกลงนำมาดื่มแทนชา ได้ผลดี

- นำผลฝรั่งอ่อน ๆ มาฝานเอาแต่เปลือกกับเนื้อ ใส่เกลือเล็กน้อย แล้วกินรวมกัน หรือจะใช้ต้มดื่มเป็นน้ำฝรั่งก็ได้

- นำใบฝรั่งสดที่ไม่อ่อน และไม่แก่เกินไป มาตัดหัวตัดท้าย แล้วนำไปแช่น้ำทิ้งไว้สักครู่ ตักน้ำที่ได้จากการแช่ใบฝรั่ง มาจิบทีละนิด ก็ช่วยรักษาได้เช่นกัน แต่อย่าจิบมากจนเกินไป อาจทำให้ท้องผูกได้

ดนตรีพื้นบ้านและศิลปะการแสดงพื้นบ้าน

โปงลาง
พิณ
โหวด

พิณ

พิณ หรือ ซุง เป็นเครื่องดนตรีประเภทสายชนิดดีด ( Plucked Stringed Instrument) ตระกูลเดียวกับ ซึง กระจับปี่ จะเข้ แมนโดลิน ใช้บรรเลงดำเนินทำนอง นิยมทำมาจากไม้ท่อนเดียว จึงเรียกว่า ซุง ปัจจุบัน เรียกว่า พิณ ไม้ที่ทำพิณนั้นส่วนมากใช้ไม้ขนุน เพราะง่ายแก่การขูด เจาะ บาก ได้ง่าย เมื่อไม้แก่เต็มที่ไม้จะมีสีสดใสเป็นสีเหลืองสวยงามตามธรรมชาติพิณ มีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย อ้างอิงได้จากข้อความในหนังสือไตรภูมิพระร่วง ที่กล่าวถึงการละเล่นพื้นเมืองและการเล่นดนตรีในสมัยนั้นว่า ลางจำพวกดีดพิณและสีซอพุงตอและกรับฉิ่ง เริงรำจับระบำเต้นเล่น ซึ่งให้ความหมายว่า พิณ ใช้เล่นกับซอสามสาย ประกอบกับฉิ่ง กรับมาตั้งแต่สมัยสุโขทัยเป็นราชธานีอีกประการหนึ่ง ชาวไทยเรารู้จักคำว่าพิณมาพร้อมกับ พุทธประวัติ ตอนที่ พระอินทราธิราชเสด็จลงมาดีดพิณสามสาย ถวายเพื่อเป็นอนุสติแก่พระพุทธเจ้าก่อนที่พระองค์จะตรัสรู้ ว่าการบำเพ็ญเพียรแสวงหาโฆษกธรรมนั้นถ้าเคร่งครัดนักก็เปรียบเสือนการขึ้นสายพิณให้ตรึงเกินไปแล้วย่อมขาด ถ้าหย่อนยานนักไม่มีเสียงไพเราะ แต่ถ้าทำอยู่ในขั้น มัชฌิมาปานกลาง ก็เหมือนการขึ้นสายพิณแต่เพียงพอดีกับระดับเสียง ย่อมให้เสียงดังกังวานไพเราะ แจ่มใสดังใจความในวรรณคดีเรื่อง “พระปฐมสมโพธิกถา” พระราชนิพนธ์ ของ สมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรส ว่า “...ขณะนั้น สมเด็จอมรินทราธิราชทราบในข้อปริวิตก ดังนั้นจึงทรง พิณพาทย์ สามสาย มาดีดถวายพระมหาสัตย์ สายหนึ่งเคร่งนักพอดีดก็ขาดออกไปเข้าก็ไม่บันลือเสียง และสายหนึ่งนั้นไม่เคร่งไม่หย่อนปานกลาง ดีดเข้าก็บันลือศัพท์ไพเราะเจริญจิต พระมหาสัตย์ได้สดับเสียงพิณก็ถือเอานิมิตนั้นทรงพิจารณาเห็นแจ้งว่า “..มัชฌิมาปฏิบัตินั้นเป็นหนทางพระโพธิญาณ....”

พิณอีสาน

ลักษณะของพิณอีสาน
พิณอีสาน มีส่วนประกอบหลักๆ 7 ส่วนดังนี้
1.ตัวพิณ หรือเต้าพิณ ส่วนใหญ่ทำจากไม้ที่มีน้ำหนักเบา เนื้อไม้ที่นิยมกันมากคือ ไม้ขนุน (ไม้บักมี่) เพราะให้เสียงที่ทุ้มกังวาน มีน้ำหนักเบา ถ้าเป็นแก่นที่นำมาจากต้นที่มีอายุมากจะให้สีสัน เมื่อเคลือบด้วยแชลแลคหรือยูรีเทนแล้วสวยงามดี ไม้ที่นำมาทำเต้าพิณจะขุดให้เป็นโพรงเพื่อให้เกิดการก้องกังวาลของเสียง เสียงที่ได้จากพิณขึ้นอยู่กับวัสดุที่นำมาผลิต เต้าพิณที่มีขนาดใหญ่และลึกจะมีเสียงดังกว่าเต้าพิณที่มีขนาดเล็กและตื้น

2.คอพิณ ทำจากไม้เนื้อแข็ง เหลาผิวให้เกลี้ยง คล้ายกับคอของกีตาร์ ส่วนต้นต่อเข้ากับตัวเต้าพิณ ตกแต่งให้เป็นเนื้อเดียวกัน (หากได้ไม้ที่เหมาะสม อาจทำเต้าพิณและคอพิณเป็นชิ้นเดียวกันตลอดได้) ส่วนปลายทำเป็นร่องสำหรับใส่ลูกบิดขึ้นสาย

3.ขั้นแบ่งเสียง ทำจากซี่ไม้ไผ่แบน ๆ หันด้านติว (ด้านผิว) ขึ้นรองรับสาย ยึดติดคอพิณด้วยขี้สูด (เป็นขี้ผึ้งเหนียวสีดำ ได้จากรังของผึ้งป่าตัวเล็กๆ สีดำ มีปลายปีกสีขาว ทำรังในโพรงไม้ใต้ดิน รังผึ้งชนิดนี้มีน้ำหวานน้อยมาก แต่มีประโยชน์ในการทำแคนและทำโหวดมาก เพราะเหนียวไม่ติดมือและไม่แห้งกรอบแม้จะใช้เวลาสิบๆ ปีก็ตาม)

4.หย่อง ทำจากซีกไม้ไผ่เหลาให้แบน มีติวด้านหนึ่ง แต่งรูปให้โค้งนิดหน่อยและปาดความสูงให้พอเหมาะกับการพาดสาย ติดให้ห่างจากระดับคอพอที่ที่จะกดนิ้วได้สะดวก

5.ลูกบิดขึ้นสาย ทำจากไม้เนื้อแข็งหรือไม้ไผ่ ปัจจุบันมีการนำเอาลูกบิดขึ้นสายของกีตาร์มาใช้แทนเพราะสะดวกในการขึ้นสายและปรับแต่งเสียงมากกว่า

6.สายพิณ ทำจากลวดเส้นเล็กๆ แต่แข็ง เช่น สายเบรกจักรยาน สายคลัชรถยนต์ หรือลวดสลิงอ่อน ปัจจุบันนิยมใช้สายกีตาร์เหล็กมาทำแทน

7.ปิ๊ก หรือที่ดีดสายพิณ แต่ก่อนทำจากเขาควาย ปัจจุบันหายาก จึงใช้ขวดน้ำพลาสติกแทน โดยนำมาตัดตกแต่งให้เหมาะมือ มีปลายด้านหนึ่งแหลมมนและอ่อนมีปริงใช้สำหรับดีด (เพราะสายเบรกจักรยานจะแข็งมาก) เมื่อพัฒนามาใช้สายกีตาร์แทนก็เลยนำเอาปิ๊กดีดกีตาร์มาแทนด้วย

การขึ้นสายของพิณอีสาน
พิณอีสานนั้นมีทั้งแบบพิณ 2 สาย 3 สาย และ 4 สาย
พิณ 2 สาย
สาย 1 เป็นสายเอก ขึ้นสายเปล่าเป็นเสียง มี
สาย 2 เป็นสายทุ้ม ขึ้นสายเปล่าเป็นเสียง ลา
พิณ 3 สาย
สาย 1 เป็นสายเอก ขึ้นสายเปล่าเป็นเสียง มี
สาย 2 เป็นสายทุ้ม ขึ้นสายเปล่าเป็นเสียง ลา
สาย 3 จะขึ้นสายเป็นเสียงประสาน
พิณ 4 สาย
สองสายล่าง เป็นเสียง โด เป็นเสียงคู่แปด (สายแรก โดต่ำ สายสอง โดสูง)
สองสายบน ขึ้นเสียงเป็น ซอล เป็นเสียงคู่แปด (สายสอง ซอลต่ำ สายหนึ่ง ซอลสูง)

วิธีดีดพิณอีสาน

มือซ้ายคุมคอซอง ใช้นิ้วชี้ นิ้วกลาง นิ้วนางและนิ้วก้อย กดเสียงที่ต้องการตามลายพิณและการแบ่งเสียงตามแบบต่าง ๆ นิ้วโป้งออกแรงกดรับกับนิ้วทั้ง 4
มือขวาดีดสายตรงลำโพงเสียง อาจดีดด้วยนิ้วโป้งหรือใช้ปิ๊กดีดก็ได้ เวลาดีดสาย 1 และสาย 2 เพื่อเล่นทำนอง ให้ดีดสาย 3 เป็นเสียงประสานด้วย ซึ่งเสียงของสาย 3 นี้ จะทำหน้าที่เหมือนกับการเคาะลูกเสิบของโปงลางหรือลูกติดสูดของแคน คือทำหน้าที่เป็นเสียงประสานไปตลอดเพลง

ลายพิณอีสาน
คำว่า ลาย หมายถึง ท่วงทำนองเพลงที่ใช้เป่าหรือบรรเลงด้วยเครื่องดนตรีอีสาน ซึ่ง ลาย ก็คือ เพลง นั่นเอง เพลงที่ใช้กับพิณ เป็นเพลงที่มาจากลายแคน มีหลายลาย เช่น ลายใหญ่ ลายน้อย ลายลำเพลิน ลายนกไทรบินข้ามทุ่ง ลายแมลงภู่ตอมดอก ลายลมพัดไผ่ ลายกาเต้นก้อน ลายแม่ฮ้างกล่อมลูก ลายไล่งัวขึ้นภู ลายโป้ซ้าย ภูไทเลาะตูบ เต้ยหัวดอนตาล ลายสร้อยสีกซิ่น เซิ้งขิก มโนราห์ ศรีโคตบูรณ์ สังข์ศิลป์ชัย ลมพัดพร้าว เซิ้งกลองยาว ทองสร้อย เป็นต้น

ตัวอย่าง ลายลำเพลิน

ลายเซิ้งประยุกต์

ลายไล่วัวขึ้นภู

วิธีการเลี้ยงจิ้งหรีดและวิธีการขยายพันธุ์

14.1.53

ช่วงนึงตอนอยู่มอปลาย ที่บ้านของผมได้เลี้ยงจิ้งหรีด เป็นจิ้งหรีดพันธุ์ทองแดงลาย รูปร่างลักษณะเป็นจิ้งหรีดขนาดเล็ก ตัวเต็มวัยสีน้ำตาลเข้มลำตัวกล้างงบประมาณ 0.53 ซม. ยาวประมาณ 2.05 ซม. ตัวเต็มวัยเหมือนพันธุ์ทอดงแดงลายแต่เล็กกว่า ประมาณครึ่งหนึ่ง ลักษณะนิสัย กินอาหารเก่ง โตไว ไม่ชอบบิน แถวบ้านผมเรียกแมงสะดิ้ง แต่ก้ไม่รู้เหมือนกันว่าทำไมถึงเรียกแบบนั้น

วิธีการเลี้ยงจิ้งหรีดและวิธีการขยายพันธุ์

วิธีการเตรียมพันธุ์
เราต้องไปหาซื้อไข่มันมาจากผู้ที่เลี้ยงโดยเขาจะใส่ถาดดินทรายมาให้ที่แถวบ้านผมขายกันร้อยนึงถึงสองร้อย

อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม
แผ่นฟิวเจอร์บอร์ด
กระจาดสำหรับไว้ใส่ดินทราย
ที่สำหรับใส่อาหาร
อาหารไก่หรืออาหารหมู
ตาข่ายสำหรับคลุม
รังไข่ไก่ใช้สำหรับเป็นที่อยู่ของจิ้งหรีด

วิธีการทำโรงเรือน
1.ตีโครงไม้อาจใช้ไม้ไผ่หรือไม้อะไรก็ได้สำหรับวางแผ่นฟิวเจอร์บอร์ด
2.หาภาชนะเช่นขวดน้ำตัดแล้วใส่น้ำเอาไปใส่ที่ขากันมดแดงขึ้นมันจะไปกินไข่หมดก่อนจิ้งหรีดจะฟัก
3.ทำการติดกล่องโดยใช้แผ่นฟิวเจอร์บอรืดต่อกันใช้เทปกาวติดให้แข็งแรงแล้วเอาขึ้นไปวางบนชั้น

วิธีการเลี้ยง
1.นำถาดไข่จิ้งหรีดลงไปวางในกล่องฟิวเจอร์บอร์ด
2.เอาถาดรังไข่ไก่ไปวางไว้ใกล้ๆหลายๆอันซ้อนกันอย่าให้มันลงล็อคเพื่อที่จิ้งหรีดจะได้ซ่อนตัวได้
3.รดน้ำถาดไข่ทุกเช้าอย่าให้ดินในถาดแห้ง
4.เมื่อจิ้งหรีดเริ่มฟักตัวอย่าพึ่งเอาถาดออกปล่อยไว้อย่างนนั้นจนมันตัวโตพอสมควรจึงเอาออก
5.ควรทำที่สำหรับใส่น้ำให้จิ้งหรีดเช่นจานใส่หินให้เต็มจานด้วยเพื่อลูกจิ้งหรีดจะได้ไม่จมน้ำ
6.อาหารจิ้งหรีดควรให้เป็นเวลาเช้าเย็นควรกองไว้เป็นที่แล้วจิ้งหรีดจะออกมากินเอง อาหารเสริมอื่นๆนอกจากอาหารหมูและอาหารไก่แล้ว
จะเป็นกาบมะพร้าว เศษผัก เป็นต้น
7.ระหว่างที่เลี้ยงเราจะใช้ตาข่ายคลุมไว้กันมันกระโดดหนี และห้ามรบกวนมันเด็ดขาด เพราะขามันจะหลุด นอกจากตอนให้อาหารมัน
8.เมื่อสังเกตว่าจิ้งหรีดเริ่มมีปีกและร้องให้เราเอาถาดใส่ทรายรดน้ำให้ชุ่มไปวางไว้เพื่อให้มันมาไข่ ถา้จิ้งหรีดเยอะก้อาจใส่สองถาดหรือสามถาดก็ได้ ทิ้งไว้สามสี่วันก็สามารถนำไปเลี้ยงกล่องต่อไปได้
9.ปกติประมาณ 45วันก็สามารถจับขายได้

*****
ตอนนั้นผมเลี้ยงที่บ้านขายขีดละยี่สิบบาทขายแต่ในหมู่บ้าน ไม่ได้หาตลาด แรกๆก็ขายหมด หลังๆมาเริ่มขายไม่ได้เพราะเป็นหมู่บ้านเล็ก 100 กว่าหลังคาเรือนและคนเลี้ยงแข่งเยอะ และก้ไม่มีเวลาไปส่งในตลาด คิดว่าถ้าทำจริงจังก็น่าจะรุ่ง เพราะกล่องนึงได้กำไรสี่ร้อยห้าร้อยพอได้ใช้สอย เหมาะสำหรับเลี้ยงในครัวเรือนเป้นอย่างยิ่ง เพราะไม่ต้องดูแลอะไรมาก

วิธีการทำปลาร้าบองหรือแจ่วบอง

แจ่วบอง เป็นน้ำพริกอีสานที่ชาวบ้านชาวช่องรู้จักกันดีเป็นอย่างยิ่ง อันว่า แจ่ว แปลว่า น้ำพริก คำว่าบองนั้นมันเพี้ยนมาจากบ้อง เพราะสมัยก่อนพี่น้องชาวอีสานจะทำแจ่วบองใส่บ้องไว้ใช้สำหรับการเดินทางไกลๆเก็บไว้กินได้นาน แต่ทุกวันนี้เปลี่ยนมาใช้กระปุกพลาสติกแทนแล้ว

ส่วนผสม ในการทำแจ่วบอง

พริก 500 กรัม

ข่า 300 กรัม

กระเทียม 5 กก.

หอม 5 กก.

งา 300 กรัม

ใบมะกรูด 200 กรัม

และปลาร้า 6 กก.(ปลาร้าที่นำมาทำปลาร้าบอง ต้องเป็นปลาที่ผ่านการหมักมาไม่น้อยกว่า 1 ปี ซึ่งนิยมใช้ปลาช่อนเพราะมีเนื้อนุ่มกว่าปลาชนิดอื่น )

**** ส่วนผสมเหล่านี้สามารถปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสมในการทำว่าทำมากหรือน้อยแค่ไหน

วิธีการทำแจ่วบอง

1.นำปลาร้ามาสับให้ละเอียด (หรือบด)

2.นำเครื่องเทศต่าง ๆ มาหั่นให้ละเอียด

3.ผสมน้ำมะขามเปียกกับน้ำอุ่นหรือน้ำต้มสุก

4.นำปลาร้าที่สับละเอียดแล้วใส่กระทะตั้งไฟให้สุก

5.เทน้ำมะขามเปียก เครื่องเทศที่หั่นไว้แล้วลงไปผสมกับปลาร้าสับ คนให้สุกอีกครั้งด้วยไฟอ่อน ๆ

6.ปรุงรสชาติด้วยน้ำตาล พริกป่น ตามรสที่ต้องการ

7.นำออกจากเตา รอจนเย็นแล้วนำมาบรรจุตลับหรือภาชนะที่สะอาดตามแต่ต้องการ สามารถเก็บไว้กินหลายเดือน

***คุณรู้หรือไม่ว่าแจ่วบองมันได้กลายเป็นสินค้าโอทอปไปแล้ว และทำรายได้ให้กับครัวเรือนไปแล้วมากมายกินกับลวกผักกับปิ้งปลาแห้งแซบหลายเด้อ...

ที่เขาทำขายกันก็มีกระปุกละสิบ ละห้าไปครับ ส่งร้านค้าขายดิบขายดีแทบทำไม่ทัน เพราะปัจจุบันคนเราไม่ค่อยมีเวลาทำกัน ซื้อกินง่ายกว่า เขาว่าแบบนั้น แต่ผมว่าไม่ใช่ นี่คือจุดที่เป็นโอกาสสำหรับคนขยันครับ...